بورسمقالات

حق تقدم چیست ؟

صاحبان سهام عادی علاوه بر دریافت سود سهام و حق رأی دادن، حق دیگری هم از جمله حق‌تقدم دارند.


حق تقدم سهام چیست؟


سهامداران شرکت های بورسی در زمان افزایش سرمایه شرکت نسبت به سایر سرمایه گذاران از اولویت برخوردارند، به این اولویت حق تقدم خرید سهام گفته می شود.

معمولاً در اساسنامه‌ی شرکتها بر اساس حقوق مدنی یا فقه اسلامی قید می شود که در صورت انتشار سهام جدید برای فروش، سهامداران فعلی در خرید آن اولویت دارند. این حق، همه‌ی دارندگان سهام شرکت را که دارای حق رأی بوده و یا ادعایی بر اندوخته‌های شرکت داشته باشند، مجاز می‌نماید تا نسبت به مالکیت در سهام و پذیره‌نویسی آن اقدام نمایند.

سهام منتشره قبل از عرضه برای عموم مردم، به سهامداران شرکت عرضه می‌شود.‌ از آنجا که سهامداران شرکت نیز خواهان حفظ حقوق و موقعیت خود در شرکت هستند، انتظار دارند در هنگام افزایش سرمایه و انتشار سهام جدید از سوی شرکت، نسبت به سایر خریداران اولویت داشته باشند. آنها در استفاده یا صرف‌نظر کردن از این حق، مختار هستند. اما از آنجا که معمولاً قیمت پیشنهادی فروش سهام شرکت، کم‌تر از قیمت بازار سهام است، سهامداران از این حق‌تقدم استفاده می‌کنند. حق‌تقدم‌های ناشی از افزایش سرمایه شرکت‌ها همانند سهام، در بورس قابل معامله است. در صورتی که سهامدار تمایلی به دریافت سهم جدید نداشته باشد، می‌‌تواند با مراجعه به کارگزار، گواهی‌نامه حق‌تقدم خرید سهم خود را بر پایه قیمت روز بازار، به فروش برساند.

حق تقدم‌ها عمر کوتاهی دارند. چنانچه سهامداران در مهلت اعلام شده، اقدام به پذیره نویسی نکنند یا از فروش گواهی حق‌تقدم صرف‌نظر کنند، شرکت پس از اتمام دوره پذیره‌نویسی، گواهی‌های مزبور را در بورس اوراق بهادار در معرض فروش قرار می‌دهد و مبلغ حاصل از فروش را پس از کسر ارزش اسمی و هزینه‌های مربوط، به حساب سهامدار واریز می‌کند. طبق عرف یا مقررات، سهامداران به‌طور مساوی مستحق دریافت سهام می‌‌باشند.

شرکت‌ها از این منابع مالی برای اجرای یک پروژه جدید یا بازپرداخت بدهی‌های جاری استفاده می‌کنند. انتشار حق تقدم به معنی عرضه سهام عادی جدید به سهامداران موجود است تا آنها بتوانند به اندازه درصد مالکیت خود، سهام جدید را به قیمت معین و در مهلت تعیین شده پذیره نویسی نمایند. هدف از اعطای حق‌تقدم، در ابتدا حفظ کنترل سهامداران موجود بر اداره شرکت و همچنین حفظ حقوق آنها در مقابل کاهش بهای سهام در نتیجه انتشار سهام جدید است. اگر شرکتی به سهامداران خود حق‌تقدم خرید سهام بدهد، آنان می‌توانند درصد مالکیت خود را در شرکت حفظ کنند.


روش های استفاده از حق تقدم سهام


  1. در مهات تعیین شده که ۶۰ روز می باشد (این مدت قابل تمدید است.) فرم استفاده از حق تقدم را تکمیل و مبلغ مورد نظر را به حساب شرکت واریز نمایند. در این صورت پس از مدت مذکور سهامدار مالک تعدادی سهام که حق تقدم خرید آن را داشته می باشد.
  2. در صورتی که سهامداران تمایل به شرکت در افزایش سرمایه شرکت نداشته باشند این امکان برای آنها وجود دارد که حق تقدم خود را در بازار بورس به فروش برسانند.
  3. در شرایطی سهامدار فعلی از اقدام افزایش سرمایه شرکت با خبر نبوده و مهلت مقرر برای تبدیل حق تقدم به سهام نیز گذشته باشد، شرکت اقدام به فروش سهام با قیمت روز کرده و مابه تفاوت قیمت بازاری و ارزش اسمی سهام را به حساب سهامدار واریز می کند.

مزایای عرضه حق تقدم


  1. حق تقدم باعث حفظ تأثیرگذاری سهامداران فعلی بر روی مدیریت و تصمیمات شرکت، از طریق  حق رأی در مجامع می‌شود.
  2. انتشار سهام جدید به قیمت پایین، قیمت بازار سهام را کاهش می‌دهد. اما اگر سهامداران حق خرید خود  را استفاده کنند، زیانی از این لحاظ به آن‌ها وارد نمی­‌شود.
  3. تامین مالی از طریق فروش حق تقدم نسبت به فروش سهام عادی، هزینه بسیار کمتری دارد.
  4. انتشار حق تقدم، باعث کاهش نسبت اهرمی و افزایش ظرفیت استقراض شرکت می­‌شود.
  5. عرضه حق تقدم باعث کاهش قیمت و درنتیجه موجب افزایش تقاضا برای سهام شرکت می‌شود.
  6. به علت پایین بودن قیمت خرید حق تقدم، سهامداران از این قیمت استقبال کرده و باعث جذب سرمایه بیشتری برای شرکت می­‌شود.

معایب عرضه حق تقدم


  1. فرایند پذیره نویسی عرضه حق تقدم، زمان‌بر و طولانی است و در این مدت این احتمال وجود دارد که جهت قیمت در بازار از صعودی به نزولی تغییر کند و درنتیجه زیان سنگینی به سهامداران خود تحمیل نماید.
  2. عدم اطلاع سهامداران از پذیره‌نویسی حق تقدم و یا ناتوانی مالی آن‌ها در پذیره‌نویسی، به زیان آن‌ها تمام می‌شود.

در صورت عدم آشنایی با بورس بر روی این متن کلیک بفرمایید.

مشاهده بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن